Уурхайд ажиллах эхний дүрэм: мэдэхгүй бол бүү эхэл
Уурхайн талбай бол нэг дор хүнд машин механизм, өндөр хүчдэл, тэсэлгээ, геотехникийн өөрчлөлт, тоосжилт, дуу чимээ, хязгаарлагдмал орчин, цаг агаарын эрс тэс нөхцөл зэрэг олон аюул зэрэгцэн оршдог үйлдвэрлэлийн орчин юм.
Ийм орчинд шинээр ажиллаж буй хүний хамгийн эхний зорилго нь ажлаа хурдан сурах бус, ажлыг ямар нөхцөлд аюулгүй гүйцэтгэж болохыг таньж сурах явдал юм.
Шинэ ажилтан дараах үндсэн зарчмыг эхний өдрөөсөө ойлгосон байх шаардлагатай.
Сургалт аваагүй, эрсдэлийг ойлгоогүй, зөвшөөрөлгүй эсвэл аюулгүй байдал нь эргэлзээтэй ажлыг эхлүүлж болохгүй.
Монгол Улсын Хөдөлмөрийн аюулгүй байдал, эрүүл ахуйн тухай хуульд ажилтан аюулгүй ажиллагааны шаардлага хангасан ажлын байранд ажиллах эрхтэй бөгөөд амь нас, эрүүл мэндэд нь аюултай нөхцөл бий болсон тохиолдолд ажлаа зогсоож, ажил олгогчид мэдэгдэх эрхтэй гэж заасан. Үүний зэрэгцээ ажилтан сургалтад хамрагдах, зааварчилгаа авах, дүрэм журам болон технологийн горимыг мөрдөх, хамгаалах хэрэгслийг зориулалтын дагуу хэрэглэх үүрэгтэй.
1. Сургалт, дадлага, зөвшөөрөлгүйгээр бие даан ажиллаж болохгүй
Уурхайн ерөнхий танилцуулга буюу талбайн нэвтрэх сургалтад суусан нь тухайн хүнийг бүх төрлийн ажил гүйцэтгэх эрхтэй болгож байгаа хэрэг биш.
Ил уурхайн аюулгүй байдлын дүрэмд шинээр ажилд орсон ажилтан батлагдсан хөтөлбөрийн дагуу 3 өдрийн урьдчилсан сургалт, зааварчилгаанд хамрагдаж, шалгалт өгч тэнцсэн байх шаардлагыг тусгасан байдаг. Мөн үйлдвэрлэлд бие даан ажиллахын өмнө туршлагатай ажилтныг дагалдан мэргэжлийн дадлага хийж, шалгалтад тэнцээгүй хүнийг бие даан ажиллуулахыг хориглодог.
Одоогийн хүчин төгөлдөр ХАБЭА-н сургалтын зохицуулалтын үндэс нь Гэр бүл, хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын сайдын 2025 оны 6 дугаар сарын 2-ны А/130 дугаар тушаал юм. Уг журмаар нийт ажилтны сургалтад 100 хувийн ирцтэй оролцож, мэдлэгийн сорилд 75-аас доошгүй хувь авах, эрсдэлтэй ажлын байрны сургалтад 80-аас доошгүй хувь авч, практик ур чадварын үнэлгээнд хангалттай дүн үзүүлэх шаардлагыг тогтоосон.
Шинэ ажилтан дараах зүйлсийг ялгаж ойлгох хэрэгтэй:
- уурхайн ерөнхий буюу нэвтрэх сургалт;
- хэлтэс, хэсгийн танилцуулга;
- ажлын байрны анхан шатны зааварчилгаа;
- тухайн ажил, тоног төхөөрөмжийн тусгай сургалт;
- туршлагатай ажилтны хяналттай дадлага;
- эрх, үнэмлэх, ур чадварын баталгаажуулалт;
- өндөр эрсдэлтэй ажлын зөвшөөрөл.
Эдгээрээс аль нэг нь дутуу бол ажилтан тухайн ажлыг бие даан гүйцэтгэхэд бэлэн болоогүй гэж үзнэ.
2. Талбайн зохион байгуулалт болон хөдөлгөөний дүрмийг мэдэх
Шинэ ажилтан уурхайд анх ирэхдээ зөвхөн ажлын байраа бус, талбайн ерөнхий зохион байгуулалтыг мэдэж авах ёстой.
Үүнд:
- зөвшөөрөгдсөн зорчих маршрут;
- явган хүний зам, гарц;
- хөнгөн болон хүнд машин механизмын зам;
- хориглосон болон хязгаарлагдмал бүс;
- ачилт, буулгалтын талбай;
- засварын болон түлш цэнэглэх хэсэг;
- тэсэлгээний аюултай бүс;
- эмнэлэг, анхны тусламжийн цэг;
- галын цэг;
- онцгой байдлын үед цугларах талбай;
- радио холбооны суваг;
- шуурхай тусламжийн дугаар багтана.
Уурхайн технологийн тээврийн хэрэгсэл том овортой учраас жолоочийн харагдах орчин хязгаарлагдмал байдаг. Тиймээс явган хүн болон хөнгөн тээврийн хэрэгслийн жолооч “намайг харсан байх” гэж таамаглаж болохгүй.
Хүнд машин механизмд ойртохын өмнө:
- Аюулгүй зайд зогсоно.
- Радио холбоо эсвэл батлагдсан дохиогоор оператортой холбогдоно.
- Оператор өөрийг нь харсан, ойртохыг зөвшөөрсөн гэдгийг баталгаажуулна.
- Тоног төхөөрөмж бүрэн зогсож, аюулгүй болсон үед ойртоно.
Ил уурхайн дүрэмд уурхайн замын хурд, хөдөлгөөний горимыг тухайн уурхайн замын нөхцөл, тээврийн хэрэгслийн төрөл болон компанийн баталсан дотоод журмаар зохицуулахыг заасан. Гаднын болон шинээр нэвтэрч буй жолоочид уурхайн замын сүлжээг танилцуулж, аюулгүй ажиллагааны зааварчилгаа өгч, эрх олгосны дараа ажиллуулах шаардлагатай.
3. Ажлын байрны гол аюулуудыг таньж сурах
Шинэ ажилтан бүх аюулыг нэг өдрийн дотор бүрэн эзэмших боломжгүй. Харин өөрийн ажлын байртай холбоотой ноцтой аюулуудыг эхнээс нь зөв таних шаардлагатай.
Хөдөлгөөнт тоног төхөөрөмж
Автосамосвал, экскаватор, бульдозер, ачигч, өрмийн машин болон үйлчилгээний автомашины хөдөлгөөн нь уурхайн өдөр тутмын үндсэн эрсдэлийн нэг юм.
Ажилтан:
- тоног төхөөрөмжийн сохор бүс;
- эргэлтийн радиус;
- ухрах хөдөлгөөн;
- зогсох зай;
- оператортой харилцах арга;
- хүн нэвтрэхийг хориглосон бүсийг мэддэг байх ёстой.
Нуралт, гулсалт болон чулуу уналт
Догол, мөргөцөг, овоолго, далан, ухмал болон суваг шуудууны нөхцөл тогтмол өөрчлөгдөж болно.
Шинэ ажилтан:
- доголын ирмэгт зөвшөөрөлгүй ойртохгүй байх;
- хөмсөг, хамгаалалтын даланг давахгүй байх;
- чулуу унасан, хагарал гарсан, хөрс суусан шинж тэмдгийг мэдээлэх;
- хашлага, тусгаарлалтыг дур мэдэн авахгүй байх;
- геотехникийн хяналттай бүсэд зөвшөөрөлгүй нэвтрэхгүй байх шаардлагатай.
Хуримтлагдсан болон үлдэгдэл энерги
Тоног төхөөрөмж унтарсан харагдаж байгаа нь энерги бүрэн арилсан гэсэн үг биш.
Цахилгаан, гидравлик даралт, хийн даралт, пүрш, хүндийн хүч, эргэлдэх эд анги, халуун гадаргуу болон өргөгдсөн тоноглолд үлдэгдэл энерги хадгалагдаж болно.
Засвар, цэвэрлэгээ, гацалт арилгах, хамгаалалт авахын өмнө компанийн энерги тусгаарлах болон түгжих, пайзлах журам бүрэн хэрэгжсэн байх ёстой. Тусгаарлалтыг зөвхөн эрх бүхий, сургалтад хамрагдсан ажилтан гүйцэтгэнэ.
Тэсэлгээ
Тэсэлгээний дохио, цагийн хуваарь, хамгаалалтын бүс болон “аюулгүй болсон” дохиог шинэ ажилтан заавал мэддэг байна.
Тэсэлгээний бүсийг бүрэн чөлөөлөөгүй, машин тоног төхөөрөмжийг аюултай бүсээс гаргаагүй зэрэг бэлтгэл хангагдаагүй үед тэсэлгээ явуулахыг ил уурхайн дүрэм хориглодог.
Тэсэлгээний дараа албан ёсны зөвшөөрөл өгөөгүй байхад талбайд буцаж орох, сэжигтэй зүйлд хүрэх, тэсрээгүй цэнэг байж болзошгүй хэсэгт ойртохыг хориглоно.
Цахилгааны аюул
Ил задгай кабель, түр тэжээл, цахилгааны самбар, агаарын шугам, гэмтэлтэй залгуур болон чийгтэй орчин дахь цахилгаан тоног төхөөрөмжид зөвхөн эрх бүхий ажилтан ажиллана.
“Унтраалттай байх” болон “цахилгаан энергиэс бүрэн тусгаарлагдсан байх” нь өөр ойлголт гэдгийг ажилтан мэддэг байх шаардлагатай.
Тоос, дуу чимээ, доргио болон химийн бодис
Эдгээр өртөлт нь үр дагавраа шууд үзүүлэхгүй байж болох боловч удаан хугацаанд эрүүл мэндэд сөргөөр нөлөөлж болно.
Ажилтан:
- амьсгал хамгаалах хэрэгслийн төрөл;
- сонсгол хамгаалах бүс;
- химийн бодисын шошго;
- аюулгүй ажиллагааны мэдээллийн хуудас;
- асгаралт гарсан үед авах арга хэмжээ;
- өртөлтийн хугацааны хязгаарлалтыг мэдэх хэрэгтэй.
4. Ажил эхлэхийн өмнөх эрсдэлийн үнэлгээг бодитоор хийх
Ажил эхлэхийн өмнөх эрсдэлийн үнэлгээ нь гарын үсэг цуглуулах төдий бичиг баримт биш. Энэ нь тухайн мөчид ажил аюулгүй эхлэх боломжтой эсэхийг шийдэх үйл явц юм.
Ажилтан ажлын өмнө дараах асуултыг өөрөөсөө асуух хэрэгтэй:
- Би яг ямар ажил хийх гэж байна вэ?
- Ажлын явцад ямар хүн, тоног төхөөрөмж өртөж болох вэ?
- Нөхцөл байдал өмнөх ээлжээс өөрчлөгдсөн үү?
- Ямар энерги болон хөдөлгөөн үүсэх боломжтой вэ?
- Бусад багийн ажил миний ажилд нөлөөлөх үү?
- Хяналтын арга хэмжээ бүрэн хэрэгжсэн үү?
- Нөхцөл өөрчлөгдвөл ажлыг хаана зогсоох вэ?
Ил уурхайн аюулгүй байдлын дүрмээр ажилтан ажил эхлэхийн өмнө ажлын байр, машин тоног төхөөрөмж, багаж хэрэгсэл, холбоо дохиолол, галын дохиолол, гэрэлтүүлэг болон хамгаалах хэрэгслийн бүрэн бүтэн байдлыг шалгах үүрэгтэй. Илэрсэн зөрчлийг арилгах боломжгүй бол удирдах ажилтанд мэдэгдэж, зөрчлийг арилгуулсны дараа ажил эхлүүлэх шаардлагатай.
Эрсдэлийн үнэлгээ хийсний дараа нөхцөл өөрчлөгдвөл өмнөх үнэлгээ хүчинтэй хэвээр гэж үзэж болохгүй. Тухайлбал:
- цаг агаар муудах;
- шинэ тоног төхөөрөмж талбайд орж ирэх;
- ажлын цар хүрээ өөрчлөгдөх;
- хамгаалалт, тусгаарлалт шилжих;
- холбоо тасалдах;
- гэрэлтүүлэг муудах;
- өөр баг зэрэгцэн ажиллаж эхлэх үед ажлыг зогсоож, эрсдэлийг дахин үнэлнэ.
5. Хувийн хамгаалах хэрэгсэл бол хамгийн сүүлчийн хамгаалалт
Дуулга, хамгаалалтын шил, ажлын гутал, гэрэл ойлгогч хувцас өмссөнөөр бүх аюул хяналтад орсон гэж үзэж болохгүй.
Хувийн хамгаалах хэрэгсэл нь инженерийн хамгаалалт, тусгаарлалт, ажлын зөв аргачлал болон зөвшөөрлийн тогтолцоог орлохгүй. Энэ нь бусад хяналт доголдсон үед ажилтныг хамгаалах хамгийн сүүлчийн хамгаалалтын түвшин юм.
Шинэ ажилтан дараах зүйлсийг мэдэх шаардлагатай:
- тухайн бүсэд заавал хэрэглэх хамгаалах хэрэгсэл;
- хэрэгслийн зөв хэмжээ, тохируулга;
- хадгалалт, цэвэрлэгээ;
- ашиглалтын хугацаа;
- гэмтэл илрүүлэх арга;
- солих болон мэдээлэх журам.
Хагарсан дуулга, зураастай шил, ул нь элэгдсэн гутал, гэмтсэн бээлий, буруу шүүлтүүртэй амьсгал хамгаалах хэрэгслийг үргэлжлүүлэн ашиглаж болохгүй.
6. Ажлын зөвшөөрөл ямар үед шаардлагатайг мэдэх
Уурхайд зарим ажлыг зөвхөн аман үүрэг өгснөөр эхлүүлдэггүй. Эрсдэлийн түвшнээс хамааран албан ёсны ажлын зөвшөөрөл шаарддаг.
Тухайлбал:
- өндөрт ажиллах;
- хязгаарлагдмал орчинд нэвтрэх;
- галын ил ажил;
- малталт, ухалт хийх;
- өргөх ажиллагаа;
- цахилгааны ажил;
- тоног төхөөрөмжид засвар хийх;
- шугам хоолой задлах;
- хамгаалалт болон дохиоллын систем түр салгах;
- хөдөлгөөнт тоног төхөөрөмжийн ойролцоо тусгай ажил гүйцэтгэх.
Ажлын зөвшөөрөл нь тухайн ажилтай холбоотой аюул, тусгаарлалт, хариуцах хүмүүс, хяналтын арга хэмжээ болон зөвшөөрлийн хүчинтэй хугацааг тодорхой болгодог.
Зөвшөөрөл дээр гарын үсэг зурсан нь аюулыг автоматаар арилгахгүй. Ажилтан зөвшөөрлийн агуулгыг ойлгож, талбай дээрх бодит нөхцөлтэй тулган шалгасан байх ёстой.
7. Харилцаа холбооны дүрэм амь нас хамгаалдаг
Уурхайд буруу ойлгосон нэг үг ноцтой үр дагаварт хүргэж болно. Тиймээс радио холбоо, гар дохио болон ажлын заавар ойлгомжтой, баталгаажсан байх шаардлагатай.
Шинэ ажилтан:
- өөрийн дуудлага нэр;
- ашиглах радио суваг;
- онцгой байдлын суваг;
- стандарт хэллэг;
- мэдээллийг давтан баталгаажуулах арга;
- холбоо тасарсан үед мөрдөх журмыг мэднэ.
“За”, “болно”, “яв” гэх мэт тодорхой бус үгийн оронд байршил, тоног төхөөрөмж, хийх үйлдэл болон зөвшөөрлийг тодорхой хэлнэ.
Жишээлбэл:
“Экскаватор 05, үйлчилгээний машин 12 байна. Таны зүүн урд талын аюулгүй зогсоолд байна. Ойртох зөвшөөрөл хүсэж байна.”
Зааврыг сонсоогүй, ойлгоогүй эсвэл эргэлзсэн бол таамаглахгүй. Дахин асууж баталгаажуулна.
8. Онцгой байдлын үед хаашаа явах, хэнд мэдээлэхээ мэдэх
Шинэ ажилтан эхний ээлждээ дараах мэдээллийг тодорхой мэдсэн байх ёстой:
- онцгой байдлын дугаар;
- радио холбоогоор осол мэдээлэх дараалал;
- галын болон нүүлгэн шилжүүлэх дохио;
- цугларах талбай;
- ойролцоох ослын гарц;
- анхны тусламжийн хэрэгслийн байршил;
- автомат дефибриллятор байгаа эсэх;
- эмнэлгийн нэгжийн байршил;
- өөрийн шууд удирдлагын холбоо барих мэдээлэл.
Ослын үед эхлээд өөрийн аюулгүй байдлыг хангана. Бэлтгэлгүй хүн аюултай бүсэд орж бусдыг аврах гэж оролдох нь өртсөн хүний тоог нэмэгдүүлэх эрсдэлтэй.
Ил уурхайн дүрэмд уурхайн ажилтнуудыг галын аюулгүй байдал, гамшгийн бэлэн байдал болон анхны тусламжийн сургалтад хамруулах, уурхайд ажиллаж буй хүмүүсийг осолд өртсөн хүнд анхны тусламж үзүүлэх арга барил эзэмшсэн байх шаардлагыг тусгасан.
9. Аюул, зөрчил болон осолд дөхсөн тохиолдлыг мэдээлэх
Аюулыг мэдээлэх нь хэн нэгнийг буруутгах үйлдэл биш. Харин дараагийн хүн осолд өртөхөөс урьдчилан сэргийлэх хяналтын арга хэмжээ юм.
Дараах нөхцөлийг мэдээлнэ:
- хамгаалалтгүй нүх, ирмэг;
- гэмтэлтэй шат, хашлага;
- тос, түлш болон химийн бодисын асгаралт;
- замын эвдрэл;
- гэрэлтүүлгийн доголдол;
- гэмтэлтэй багаж;
- ажиллахгүй байгаа дохиолол;
- журмаас зөрсөн ажиллагаа;
- машин механизмын аюултай ойртолт;
- осолд хүрээгүй боловч хүрч болох байсан үйл явдал;
- ядарсан, биеийн байдал хэвийн бус ажилтан.
Мэдээлэхдээ аль болох тодорхой байршил, цаг, нөхцөл байдал болон авсан шуурхай арга хэмжээг тэмдэглэнэ. Боломжтой бөгөөд аюулгүй бол талбайг тусгаарлаж, бусдад анхааруулна.
10. Ажлыг зогсоох эрхээ зөв ойлгох
Ажил зогсоох эрх гэдэг нь ажлаас татгалзах шалтаг биш. Энэ нь аюултай нөхцөлийг хяналтад оруулах хүртэл ажлыг түр зогсоох хамгаалалтын механизм юм.
Дараах тохиолдолд ажлыг эхлүүлэхгүй эсвэл зогсооно:
- хийх ажлаа бүрэн ойлгоогүй;
- сургалт, эрх хүрэлцэхгүй;
- ажлын зөвшөөрөл байхгүй;
- эрсдэлийн үнэлгээ бодит нөхцөлтэй нийцэхгүй;
- тусгаарлалт баталгаажаагүй;
- хамгаалах хэрэгсэл дутуу эсвэл гэмтэлтэй;
- холбоо тогтоох боломжгүй;
- цаг агаар, гэрэлтүүлэг, замын нөхцөл аюултай;
- ажлын хүрээ өөрчлөгдсөн;
- хүн аюултай бүсэд орсон;
- биеийн байдал ажиллахад тохиромжгүй.
Ажлыг зогсоосны дараа шууд удирдлагадаа мэдээлж, эрсдэлийг дахин үнэлэн, шаардлагатай хяналтыг хэрэгжүүлсний дараа эрх бүхий хүний зөвшөөрлөөр ажлыг үргэлжлүүлнэ.
11. Ядаргаа болон биеийн бэлэн байдалд анхаарах
Уурхайн урт ээлж, шөнийн ажил, холын тээвэрлэлт, эрс тэс температур болон нэгэн хэвийн ажиллагаа нь анхаарал төвлөрөлд нөлөөлдөг.
Шинэ ажилтан ажилдаа ирэхдээ:
- хангалттай амарсан;
- ажлын шаардлагад тохирох биеийн болон сэтгэлзүйн бэлэн байдалтай;
- эмийн нөлөө, өвчлөл болон хэт ядаргааны эрсдэлгүй;
- ус, хоол тэжээлийн зохистой хэрэглээтэй байх шаардлагатай.
Нойрмоглох, толгой эргэх, хараа бүрэлзэх, анхаарал төвлөрөхгүй байх, ердийн бус алдаа давтах зэрэг шинж илэрвэл нуун дарагдуулахгүйгээр удирдлагадаа мэдээлнэ.
Аюултай нөхцөлд ажлаа үргэлжлүүлэн “тэсэх” нь хариуцлагатай зан биш. Харин эрсдэлийг нэмэгдүүлж буй үйлдэл юм.
Шинэ ажилтны эхний өдрийн шалгах хуудас
Ажил эхлэхийн өмнө дараах асуултад хариулж чадаж байгаа эсэхээ шалгаарай.
- Миний шууд удирдлага болон талбайн хариуцсан хүн хэн бэ?
- Онцгой байдлын үед ямар дугаар, радио сувгаар мэдээлэх вэ?
- Миний цугларах талбай хаана вэ?
- Аль бүсэд зөвшөөрөлгүй нэвтрэхийг хориглодог вэ?
- Миний хийх ажилд ямар сургалт, эрх, зөвшөөрөл шаардлагатай вэ?
- Тухайн ажлын гол аюул болон ноцтой эрсдэл юу вэ?
- Ямар хамгаалах хэрэгсэл хэрэглэх вэ?
- Тоног төхөөрөмжид ойртохын өмнө оператортой хэрхэн холбоо тогтоох вэ?
- Ажил эхлэхийн өмнөх эрсдэлийн үнэлгээг хэрхэн хийх вэ?
- Нөхцөл өөрчлөгдвөл ажлыг хэн зогсоох эрхтэй вэ?
- Аюул болон осолд дөхсөн тохиолдлыг хаана бүртгүүлэх вэ?
- Би энэ ажлыг бие даан хийх эрхтэй юу, эсвэл туршлагатай ажилтан дагалдах ёстой юу?
Эдгээр асуултын аль нэгэнд тодорхой хариулж чадахгүй бол ажлыг эхлүүлэхийн өмнө удирдлага, сургагч ажилтан эсвэл ХАБЭА-н ажилтнаас мэдээлэл авна.
Удирдах ажилтны хариуцлага
Шинэ ажилтны аюулгүй байдал зөвхөн тухайн хүний анхаарал болгоомжид тулгуурлаж болохгүй.
Удирдах ажилтан:
- ажилтны сургалт, эрхийг шалгах;
- ажлын байрны аюулыг бодитоор танилцуулах;
- туршлагатай ажилтан томилж дагалдуулах;
- шинэ ажилтныг хяналтгүйгээр өндөр эрсдэлтэй ажилд оруулахгүй байх;
- ойлголтыг асуулт, ажиглалт болон практик үнэлгээгээр баталгаажуулах;
- аюул мэдээлсэн ажилтныг буруутгахгүй байх;
- ажлыг зогсоох эрхийг бодитоор дэмжих үүрэгтэй.
Шинэ ажилтан зааварчилгааны хуудсанд гарын үсэг зурсан нь сургалтын үр дүнг дангаараа нотлохгүй. Ажилтан аюулыг таньж, хяналтын арга хэмжээг тайлбарлаж, ажлыг аюулгүй гүйцэтгэх чадвараа практик дээр харуулсан байх шаардлагатай.
Дүгнэлт
Уурхайн талбайд шинээр ажиллаж буй хүний хамгийн түрүүнд мэдэх зүйл нь нэг дүрэм, нэг хамгаалах хэрэгсэл эсвэл нэг дохио биш юм.
Тэрээр:
- ямар ажил хийх эрхтэйгээ;
- ажлын гол аюул юу болохыг;
- эрсдэлийг хэрхэн хянахыг;
- аюултай үед хэнд мэдээлэхээ;
- онцгой байдлын үед хаашаа явахаа;
- эргэлзээтэй нөхцөлд ажлаа зогсоох эрхтэйгээ мэддэг байх ёстой.
Уурхайн аюулгүй ажиллагааны соёл “би олон жил ажилласан” гэдэг туршлагаас бус, аюулыг урьдчилан таних, дүрмийг тогтвортой мөрдөх, эргэлзсэн үед асуух, шаардлагатай үед ажлыг зогсоох зан үйлээс эхэлдэг.
Мэдэхгүй бол асуу. Эргэлзэж байвал зогс. Аюулыг харсан бол мэдээл. Зөвшөөрөлгүй бол бүү эхэл.
Ашигласан үндсэн эх сурвалж
- Монгол Улсын Хөдөлмөрийн аюулгүй байдал, эрүүл ахуйн тухай хууль.
- Уул уурхай, хүнд үйлдвэрийн сайд, Хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын сайдын 2019 оны А/231, А/368 дугаар хамтарсан тушаалаар баталсан Ил уурхайн аюулгүй байдлын дүрэм.
- Гэр бүл, хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын сайдын 2025 оны 6 дугаар сарын 2-ны А/130 дугаар тушаал, ХАБЭА-н сургалт зохион байгуулах журам болон жишиг хөтөлбөр.
Тайлбар: Энэхүү нийтлэл нь ерөнхий мэдээлэл, сургалтын зориулалттай. Тухайн уурхайн дотоод журам, эрсдэлийн үнэлгээ, технологийн горим, ажлын зөвшөөрөл болон эрх бүхий ажилтны өгсөн зааврыг нэн тэргүүнд мөрдөнө.